Een nieuwe tentoonstelling van het

Textile Research Centre, Hogewoerd 164, Leiden

(22 augustus – 22 december 2011)

Tot niet zo heel  lang geleden werd alle textiel gemaakt van draden die eerst met de hand moesten worden gesponnen. Duizenden jaren lang werden in allerlei delen van de wereld aparte technieken en instrumenten ontwikkeld om dit te doen, en op veel plaatsen worden deze methoden nog steeds gebruikt. De nieuwe TRC–tentoonstelling “Voor de draad ermee!” is helemaal gewijd aan het handspinnen. De TRC hoopt hiermee een indruk te geven van allerlei technieken en werktuigen die overal ter wereld werden en worden gebruikt om garens te spinnen. Spinklossen, spinspoelen, spintollen, spindelwielen en spinnewielen uit heel de wereld komen aan bod.  Voor de bezoekers van de tentoonstelling blijft het echter niet bij het zien van voorwerpen alleen; men wordt uitgenodigd om zelf aan het spinnen te slaan !

Spinnende man uit Ramallah, Palestina, ca. 1900. Library of Congress LC-DIG-ppmsca-18417-00020

De tentoonstelling wordt verzorgd door het TRC in samenwerking met de afdeling Monumenten & Archeologie Gemeente Leiden en met hulp van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden en het Fonds 1818. De tentoonstelling is grotendeels tot stand gebracht door een van de vrijwilligers van het TRC, dhr. Koen Berghuijs (Faculteit Archeologie, Universiteit Leiden).

De tentoonstelling omvat onder andere historische spinbenodigdheden uit Afghanistan en Palestina, en dankzij het RMO zijn er ook originele spintollen te zien uit de oude stad Troje. Uit de Leidse regio zijn er spintollen uit de ijzertijd, de Romeinse oudheid en de middeleeuwen.  Daarnaast zijn er moderne spoelen en klossen uit alle delen van de wereld en spinrokken uit heel Europa, waaronder een intrigerend L-vormig exemplaar uit Rusland. Natuurlijk worden er ook spindelwielen en spinnewielen getoond: uit India is er een zogenaamd ‘grootwiel’ en de ‘box charkha’, die zo bekend is geworden door Mahatma Gandhi. Er zijn spinnewielen uit Birma en diverse typen spinnewielen uit Europese landen.

De nadruk van de tentoonstelling ligt op het spingerei dat nodig is voor de vervaardiging van katoen, linnen, zijde en wol, maar andere vezels (zoals alpaca, buffelhaar, maïs, ramie, soya en yakhaar) komen aan bod. De tentoonstelling is interactief, helemaal in de traditie van het TRC, dat wil zeggen dat de bezoeker wordt uitgenodigd ook zelf een poging te wagen om garen te spinnen – uiteraard met moderne werktuigen, niet met de archeologische voorwerpen! Op deze manier geeft de tentoonstelling niet alleen de mogelijkheid voor een eerste kennismaking met de verschillende spintechnieken; het zal ook voor de ervaren spinner een plezier zijn onbekende vezels en materialen te ontdekken. 

De tentoonstelling “Voor de draad ermee!”is gratis te bezichtigen elke maandag, dinsdag en woensdag tussen 10.00 en 16.00 uur, of op een ander moment na afspraak.

Adres: TRC, Hogewoerd 164, Leiden.

Elke woensdagmiddag, vanaf 31 augustus, wordt een speciale rondleiding gegeven tussen 14.00 en 15.00 uur (7.50 euro p.p.), op verzoek gevolgd door een uur oefenen met het spinnen van allerlei soorten vezels met allerlei soorten hulpmiddelen, onder deskundige begeleiding  (kosten 5 euro p.p.). U hoeft zich voor deze woensdagmiddagactiviteiten niet tevoren aan te melden. Kom langs en sla de hand aan het (spinne)wiel.

On Wednesday, 11th May, 2011, HRH Princess Rajwa bint Ali opened a beautiful exhibition in the National Gallery of Fine Arts, Amman, Jordan, entitled "Dutch lace cap exhibition meets Jordanian and Palestinian embroidered caps and head covers" (for the official announcement of the exhibition, click here).  The exhibition was set up by the TRC in cooperation with Mrs. Widad Kawar, under the auspices of the Netherlands Embassy in Amman. The opening was attended by some 200 guests. The exhibition includes seven fully dressed figures, and at least thirty lace and embroidered caps, showing a stunning contrast between the white lace and gold jewelry from Holland, and the multicoloured caps and silver jewelry from Jordan and Palestine. Many elements of the exhibition created a stir among the visitors, both Jordanian and foreign, looking at the way in which Dutch women used to cover their head and hair, and sometimes still do. Suddenly Western Europe and The Netherlands did not appear to be so strange and far away. For more information and some photographs, click here.

Vanaf dinsdag 29 maart tot/met woensdag 17 augustus 2011 kunt U in de TRC Gallery een nieuwe tentoonstelling bezichtigen. Het onderwerp is een heel bjizonder, en heel bekend kledingstuk uit het China van de 20ste eeuw. Het gaat om de zogenaamde cheongsam, een jurk die in de jaren '20 van de vorige eeuw in China populair werd. De cheongsam werd voor het eerst gedragen door welgestelde dames in Sjanghai, en deze mode verspreidde zich daarna snel over geheel China en, via de Chinese diaspora, over de gehele wereld. De jurk bereikte haar grootste populariteit in de jaren '50 en '60, maar daarna werd de cheongsam in communistisch China vrijwel geheel verbannen, en vervangen door het blauw van het zogenaamde Mao-pak (waarvan in de tentoonstelling ook een origineel voorbeeld is opgenomen !). De cheongsam maakte onlangs een soort  'come back', zowel in China als in het Westen, ongetwijfeld mede veroorzaakt door de nieuwe positie van China in de wereld. De tentoonstelling omvat meer dan veertig poppen gekleed in een cheongsam, plus een groot aantal individuele jurken. Daarnaast zijn er posters en foto's die aangeven hoe de cheongsam werd gedragen in het dagelijks leven, maar ook bij bijzondere gelegenheden, zoals bruiloften. De jurken die in de tentoonstelling worden getoond bestrijken een periode van meer dan 100 jaar, vanaf de Chinese voorlopers van de cheongsam uit het begin van de 20ste eeuw, tot de laatste mode uit Singapore, gedateerd maart 2011.  Een advertentie voor Victoria zeep uit Sjanghai, jaren '20 van de vorige eeuw, met daarin afgebeeld twee vrouwen gekleed in een cheongsam jurk.

Het TRC staat bekend om zijn verzameling van kleding uit het Midden-Oosten. De Cheongsam-tentoonstelling was daarom niet alleen een uitdaging voor de organisatoren, maar we hopen dat het ook een nieuwe ervaring zal opleveren aan veel van onze trouwe bezoekers.

De tentoonstelling is te zien tot/met woensdag 17 augustus. Toegang is gratis. Elke woensdagmiddag vanaf 14.00 is er een speciale rondleiding met uitgebreide toelichting. Kosten: 7.50 euros p.p.

Deze tentoonstelling is mogelijk gemaakt door de actieve steun van Pepin Press in Amsterdam, en de Chinese geemschap in Leiden.

Nieuwe TRC tentoonstelling: Traditionele kleding van mannen en vrouwen in Afghanistan

TRC Gallery: 8 november 2010 - 23 maart 2011


Honderden jaren lang was Afghanistan een kruispunt van wegen tussen Azië, Indië en het Westen. Afghanistan heeft al die jaren verschillende namen gedragen, en het werd geregeerd door vele heersers, maar wat nooit veranderde was de enorme aandacht die de bevolking gaf aan kleurrijke kleding, aan juwelen en borduurwerk. De stof, de vorm en de kleuren die de Afghanen voor hun kleding gebruiken geven een goede kijk op de centrale en strategische locatie van hun land. We vinden dat terug bij de kleding van alle volkeren van Afghanistan. De belangrijkste etnische bevolkingsgroepen in Afghanistan zijn de Baluch, de Hazaras, de Nuristani's, de Pashtuns, de Tajiks, de Turkmenen en de Oezbeken. Elke groep heeft een eigen traditionele levenswijze, een eigen geschiedenis en oorsprong, maar ook eigen karakteristieken in hun kleding. Sommige kledingstukken blijven daarbij onversierd, maar andere zijn gedecoreerd met geweven, geschilderde of geborduurde motieven, vaak in heldere kleuren.

Afghaans meisje in traditionele kleding. Foto Hans Stakelbeek.

Sommige kledingstukken zijn gemaakt van zijde, andere juist van dik vilt, om bescherming te bieden tegen de extreme winterkou in de bergen. Hoewel ook in Afghanistan een meer Europese manier van kleden steeds populairder wordt, vooral in de steden, zijn de Afghanen echter nog steeds trots op hun eigen kleding. Vooral tijdens de religieuze Eid-feesten en tijdens het Nieuwjaar-festival dragen de Afghanen graag hun kleurrijke gewaden.

De tentoonstelling omvat meer dan dertig compleet geklede poppen, plus aparte kledingstukken en andere voorwerpen, voor mannen, vrouwen en kinderen. Men kan ook de aparte kleding voor een Buzkashi-speler bewonderen. Dat is het spectaculaire 'polo' spel dat in het noorden van Afghanistan razend populair is. Verder zal er de mogelijkheid zijn om de chadari (burqa') te dragen, de alom bekende Afghaanse dracht voor vrouwen. Ook zullen er foto's te zien zijn die gemaakt zijn door Hans Stakelbeek, die de laatste jaren vaak in Afghanistan is geweest op verzoek van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Ten slotte is Dr. Willem Vogelsang betrokken bij de opzet van de tentoonstelling. Hij is de voormalige conservator Zuidwest- en Centraal-Azië van het Rijksmuseum van Volkenkunde in Leiden, en werkt sinds medio 2008 in Uruzgan, Afghanistan..


Open: maandag, dinsdag en woensdag van 10.00 - 16.00 uur.  Andere dagen alleen op afspraak.

Een nieuwe tentoonstelling in de TRC Gallery
30 augustus tot 20 oktober 2010

Kleding gaat over wat mensen dragen om te zeggen wie ze zijn, wat ze doen en waarom. Deze Drie-in-Eén tentoonstelling nodigt de bezoeker uit om aan de hand van kledingstukken uit Jordanië, India en Turkije op drie volkomen verschillende manieren naar kleding te kijken. Het TRC presenteert hiermee drie tentoonstellingen in een! Three Takes on Dress werd samengesteld door medewerkers van het TRC en studenten van de Leidse universiteit.

Selectie van moderne Turkse besnijdeniskleding. TRC collectie. Foto Joost Kolkman.

Eén: De Thob `Ubb: de langste jurk ter wereld?
De eerste tentoonstelling van dit drietal toont een bedoeïnenjurk uit Jordanië van spectaculaire afmetingen: de jurk is maar liefst 3 meter lang en 2,5 meter breed van het uiteinde van de ene mouw tot het uiteinde van de andere. Maar wie draagt nu zoiets en waarom? Het verhaal gaat dat bedoeïnenvrouwen deze enorme jurken gingen dragen om te voorkomen dat belastingbeambten zich meester zouden maken van waardevolle zaken zoals munten en sieraden. Er is namelijk heel wat moed voor nodig om deze vrouwen te fouilleren! Er zijEen Egyptische artiste uit de jaren ´40 met badla versierde kleding. Prentbriefkaart TRC collectie.n replica’s van dit bijzondere kledingstuk aanwezig, zodat de bezoeker het zelf kan uitproberen.

Twee: Badla: zilverborduurwerk uit India
Badla is een borduurtechniek waarbij gebruik wordt gemaakt van metaaldraad. Deze techniek ontstond in India en verspreidde zich vandaar door het gehele Midden-Oosten. De Egyptische versie werd in de jaren 1920 populair in het Westen vanwege de ontdekking van het graf van Toetankhamon en de Egyptomanie die daar het gevolg van was. Deze tentoonstelling toont fraaie voorbeelden van deze fascinerende techniek uit de negentiende en twintigste eeuw afkomstig uit India, Iran en Egypte. Heel bijzonder is een zeldzame ‘bakvis-jurk’ uit de jaren 1920 gemaakt van twee Egyptische shawls.

Drie: ‘Prins voor een dag’: Turkse besnijdeniskleding
Een van de belangrijkste momenten in het leven van een moslimjongen is zijn besnijdenis. Deze ingreep maakt hem tot volwaardig lid van de islamitische gemeenschap. Op welke leeftijd de operatie plaats heeft, varieert van land tot land. In Turkije, bijvoorbeeld, gebeurt dit doorgaans wanneer de jongen tussen de zes en tien jaar oud is. Op die dag is hij een prins, het middelpunt van het feest waarmee deze belangrijke gebeurtenis wordt gevierd. Deze tentoonstelling omvat niet alleen voorbeelden van de laatste besnijdenismode uit Istanboel, maar ook een besnijdenisoutfit uit de late negentiende eeuw.

------------------------------------------------

Detail van een sari versierd in batik techniek. TRC Collectie. Foto Joost Kolkman.De Stichting Textile Research Centre, TRC, organiseert samen met het Rijksmuseum voor Volkenkunde een tentoonstelling over de Indiase sari. De tentoonstelling is te zien in het Rijksmuseum voor Volkenkunde van 21 maart tot en met 17 oktober 2010.

De sari is een lange doek, die door vrouwen wordt omgeslagen als een vorm van lichaamsbedekking. De weefsels, decoraties en drachten weerspiegelen de grote verschillen in klimaat, afkomst en levensstijl  binnen de multiculturele Indiase samenleving. De tentoonstelling toont met tientallen prachtige exemplaren de rijke geschiedenis van dit tijdloze kledingstuk.

Een grote sari tentoonstelling die de nadruk legt op de technieken van productie en decoratie kan worden gehuurd door andere musea of geschikte instituten. Klik hier

Geborduurd jasje uit Bethlehem, einde 20ste eeuw. TRC Collectie.TRC Gallerij, Leiden: 10 maart t/m 22 augustus 2010


De Arabische kunst is beroemd vanwege de prachtige kalligrafie, de fraaie miniaturen, de verfijnde geometrische patronen van het houtsnijwerk, en, niet te vergeten, de keramiek en het zilverwerk. Tot op heden is er echter maar weinig gezegd over een ander belangrijk aspect van de Arabische cultuur, namelijk de borduurkunst. Eeuwenlang werden geborduurde stoffen gebruikt om woningen en openbare gebouwen te verfraaien, om dieren (vooral paarden) op te tuigen en natuurlijk ook voor de kleding van mannen, vrouwen en kinderen. Borduurwerk speelde daarmee een rol in het sociale en culturele gemeenschapsleven en weerspiegelde economische en politieke veranderingen.

Dit is de eerste keer dat er in Nederland een tentoonstelling wordt gewijd aan de verschillende typen borduurwerk uit de Arabische wereld. Deze expositie presenteert meer dan zestig voorbeelden van borduurwerk uit Arabische landen, waaronder het oostelijk Middellandse-Zeegebied, Egypte, Marokko, Oman, Saoedi-Arabië, Syrië en Jemen. De tentoonstelling toont de diverse borduurstijlen uit dit enorme gebied en laat tevens zien hoe deze veelzijdige techniek door middel van een grote verscheidenheid aan vormen, kleuren en motieven heeft gediend om kleding te versieren. Speciale aandacht krijgt de Franse garenfabrikant DMC, die ruim honderd jaar lang van grote betekenis is geweest voor de Arabische borduurkunst, vooral in het mediterraan gebied.

De oudste getoonde voorwerpen zijn twee zeldzame fragmenten van kindertunieken uit Koptisch Egypte, daterend uit de vijfde eeuw van onze jaartelling. De tentoonstelling omvat ook een voegtwintigste-eeuwse jurk met fluwelen jasje uit Bethlehem, een laattwintigste-eeuwse mantel voor een man uit het Marokkaanse Atlasgebergte, bedoeïenenkleding uit de noordelijke Sinaï, huwelijkskleding uit Marokko, de Siwa Oase (Egypte) en Saoedi-Arabië en verschillende voorbeelden van indigo kleding uit Jemen. Alle voorwerpen zijn afkomstig uit de omvangrijke collectie van de TRC. Sommige van de geëxposeerde objecten zijn gemaakt van zijde, andere van linnen of wol; er zijn kledingstukken met grote, felgekleurde, abstracte patronen maar ook met uiterst fijne geometrische motiefjes. Vaak is de kleding nog verder versierd met kralen, schelpen, munten en amuletten. Kortom, de tentoonstelling is een lust voor het oog en een bron van genoegen en inspiratie voor ieder die geïnteresseerd is in textiel, naaldkunst en kleding of benieuwd naar een relatief onbekend aspect van de Arabische kunst.

Textile Research Centre (TRC)
Adres: Hogewoerd 164, 2311 HW Leiden
Telefoon: 071-5134144
Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Website: www.trc-leiden.nl
Opening stijden: maandag t/m woensdag van 10.00 tot 16.00 uur, andere dagen alleen op afspraak. NB Tijdens het Leidse Textielfestival (eind maart) is de tentoonstelling elke dag te bezichtigen.

oya necklace For hundreds of years Turkey has been famous for the production of decorative textiles, including a wide range of gold and silk embroideries of the highest quality. But there is also a ‘minor’ textile art produced by Turkish women, which is not so well-known. This textile art is generally called oya or Turkish lace. The term oya includes a range of lace techniques that are used to decorate garments, especially women’s headscarves, and a wide variety of household textiles such as sheets, tablecloths and towels. The exhibition explores the different types, namely crochet, needle, hairpin and tatting techniques, which are used to make oya, and the different forms of two and three-dimensional oya lace.

• Date of the exhibition: 1st December 2009 - 28th February 2010
• Location: TRC Gallery, Hogewoerd 164, 2311 HW Leiden
• Open: Monday - Wednesday 09.00 - 16.00 hrs, or upon appointment
• Tel. 071-5134144 or 06-28830428