Het TRC Voorwerp van de Maand, Augustus 2012, is een blauw en crème zijden robe à l’anglaise voor een meisje, daterend uit de laat-achttiende eeuw en gedragen in Nederland. De jurk is open aan de voorkant en sluit alleen bij het lijfje door middel van kleine haakjes en oogjes. Het weefsel is een taffeta lancé met smalle verticale strepen in kettingsatijn en een motief van fijne bloemtakjes gemaakt van inslagflotteringen met een toegevoegde crème inslag. De jurk is gedurende de gehele maand augustus to bewonderen in de TRC Gallery.
In de achttiende eeuw waren kinderen vrijwel hetzelfde gekleed als volwassenen, er bestonden geen speciale kinderkleuren en slechts enkele kledingstukken waren uitsluitend bestemd voor kinderen. Het is lastig te zeggen waar de dagelijkse kleding uit bestond, want op schilderijen en portretten zijn ‘gewone’ kinderen zelden afgebeeld en kunnen we alleen zien hoe de hofstijl, gedragen door aristocratische kinderen en jonge troonopvolgers, eruit zag. Evenals in de twee eeuwen daarvoor was achttiende-eeuwse kinderkleding vooral gebaseerd op een formele verschijning. Voor een meisje betekende dit dat zij een zogenaamde chemise (een losvallend hemd met mouwen) droeg onder haar bovenkleding, een corset, een onderrok - soms zichtbaar zoals de gekleurde en doorgestikte petticoats - , kousen en kousenbanden, zakken, een jurk, een schort (niet bij de open robes), een kapje en schoenen. Dit beeld veranderde pas ingrijpend in de jaren 1770-80, toen een lichtere kledingstijl in zwang kwam die geïnspireerd was op de Griekse draperie-kleding en resulteerde in jurken met een verhoogde taille-lijn. Tot die tijd echter werd het dragen van korsetten ook voor kinderen heilzaam geacht, omdat het de rug en de organen zou ondersteunen. Het dragen van kapjes en hoeden, waardoor het hoofd ten allen tijde warm werd gehouden, werd eveneens verstandig geacht om ziekte te voorkomen.
De kleine zijden robe à l’anglaise in de TRC collectie is in een opmerkelijk goede conditie, wat verklaard zou kunnen worden uit het gebruik van een hoge kwaliteit zijdegaren voor het weefsel. Ook moet gerealiseerd worden dat in deze tijd het wassen van kleding, dat veelal leidt tot slijtage, een arbeidsintensieve bezigheid was en daarom veelvuldig gebruik werd gemaakt van linnen onderkleding en schorten om de bovenkleding schoon te houden en niet te hoeven wassen. Bij deze jurk hoort een klein stukje stof, dat klaarblijkelijk zorgvuldig is bewaard om reparaties met dezelfde stof te kunnen doen. Dat een dergelijke jurk geen één-seizoens artikel was, valt af te leiden uit de twee losse elleboogstukjes, die wellicht later zijn gemaakt om de jurk weer bij de tijd te brengen.
- Belangrijke gegevens:
- Steekwoorden: Kleding, kinderkleding, meisjesjurk, robe à l’anglaise
- Voorwerp type: Blauw zijden jurk voor een meisje
- Lokale naam: Robe à l’Anglaise
- Land: Nederland
- Datering: Tweede helft achttiende eeuw
- Materialen: Zijde, blauwe licht s-gedraaide scheringdraden, blauw en crème-kleurige geflotteerde kettingdraden van zijde
- Technieken: Taffeta lancé. Fijne vertikale lijnen in kettingsatijn. Motief met inslagflotteringen met toegevoegde crème inslag.
- Afmetingen: H 94 x B 78 cm
- TRC nummer: 2007.0732
Verder lezen:
Noreen Marshall, Dictionary of Children’s Clothes, 1700s to Present, V&A Publishing, London, 2008
