Het Voorwerp van de Maand, Juni 2012, is een prachtig versierde naaidoos uit het zuiden van Syrië. De doos, nu te zien en bewonderen bij het TRC, is gemaakt van donkerpaarse en natuurgekleurde stro. Het stro is eerst geverfd en daarna geweven in vierkante en driehoekige vormen. Deze zijn vervolgens aan elkaar genaaid. De randen van de naaidoos zijn versierd met bloemmotieven, maar ook met damast en gewone stof. De hoeken van de doos hebben kleine kwastjes van textiel. Elke kwastje is gemaakt van een bepaald type stof.
Een Zuid-Syrische naaidoos. Foto Joost Kolkman. TRC collectie, acc. nr. 2005.0132
De doosjes zijn waarschijnlijk een voorstelling van een huis, met het deksel van de doos als dak. Voorbeelden van hetzelfde type naaidozen uit het noorden van Jordanië en Israël/Palestina, uit het begin en midden van de 20ste eeuw, zijn vaak veel drukker versierd, met zijden kwastjes op de bovenste hoeken en ruitvormige amuletten, gemaakt van stro, op de vier onderste hoeken.
Deze doosjes zijn vaak voorzien van touwtjes die aan de bovenste hoeken zijn vastgemaakt. De touwtjes werden gebruikt om de naaidoos vast te maken aan de wand of op te hangen aan het plafond. De dozen werden gebruikt om allerlei voorwerpen op te bergen, zoals naai- of borduurgaren, naalden en scharen.
Het gebruik maken van stro om voorwerpen te maken, zoals bijvoorbeeld deze kleine doosjes, is nog steeds populair in het bergachtige deel van Zuid-Syrië, in het noorden van Jordanië en in delen van Noordoost-Israël/Palestina. De voorwerpen worden vaak gemaakt door lokale vrouwen om als cadeau te dienen voor familie of vrienden, of om verkocht te worden in de lokale suq.
Voor verder lezen:
(eds) Völger, Gisela, Welck, Karin von, en Hackstein, Katharina, Pracht un Geheimnis: Kleidung und Schmuck aus Palästina und Jordanien, Rautenstrauch-Joest-Museum der Stadt Köln, Cologne, 1987; catalogus item no. 526, p. 411, see also fig. 150, p. 240.
Kalter, Johannes, “Rural life and peasant culture,” in (eds.) Kalter, Johannes; Pavaloi, Margareta en Zerrnickel, Maria, The Arts and Crafts of Syria, Thames and Hudson, London, 1992, pp. 103-118; zie fig. 240, p. 108.
Zie ook
Voorwerp van de Maand mei 2012: Een Afghaanse khosai
Voorwerp van de Maand juni 2012: Indiase bruidskleding
