Een nieuwe tentoonstelling van het
Textile Research Centre, Hogewoerd 164, Leiden
(22 augustus – 22 december 2011)
Tot niet zo heel lang geleden werd alle textiel gemaakt van draden die eerst met de hand moesten worden gesponnen. Duizenden jaren lang werden in allerlei delen van de wereld aparte technieken en instrumenten ontwikkeld om dit te doen, en op veel plaatsen worden deze methoden nog steeds gebruikt. De nieuwe TRC–tentoonstelling “Voor de draad ermee!” is helemaal gewijd aan het handspinnen. De TRC hoopt hiermee een indruk te geven van allerlei technieken en werktuigen die overal ter wereld werden en worden gebruikt om garens te spinnen. Spinklossen, spinspoelen, spintollen, spindelwielen en spinnewielen uit heel de wereld komen aan bod. Voor de bezoekers van de tentoonstelling blijft het echter niet bij het zien van voorwerpen alleen; men wordt uitgenodigd om zelf aan het spinnen te slaan !
Spinnende man uit Ramallah, Palestina, ca. 1900. Library of Congress LC-DIG-ppmsca-18417-00020
De tentoonstelling wordt verzorgd door het TRC in samenwerking met de afdeling Monumenten & Archeologie Gemeente Leiden en met hulp van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden en het Fonds 1818. De tentoonstelling is grotendeels tot stand gebracht door een van de vrijwilligers van het TRC, dhr. Koen Berghuijs (Faculteit Archeologie, Universiteit Leiden).
De tentoonstelling omvat onder andere historische spinbenodigdheden uit Afghanistan en Palestina, en dankzij het RMO zijn er ook originele spintollen te zien uit de oude stad Troje. Uit de Leidse regio zijn er spintollen uit de ijzertijd, de Romeinse oudheid en de middeleeuwen. Daarnaast zijn er moderne spoelen en klossen uit alle delen van de wereld en spinrokken uit heel Europa, waaronder een intrigerend L-vormig exemplaar uit Rusland. Natuurlijk worden er ook spindelwielen en spinnewielen getoond: uit India is er een zogenaamd ‘grootwiel’ en de ‘box charkha’, die zo bekend is geworden door Mahatma Gandhi. Er zijn spinnewielen uit Birma en diverse typen spinnewielen uit Europese landen.
De nadruk van de tentoonstelling ligt op het spingerei dat nodig is voor de vervaardiging van katoen, linnen, zijde en wol, maar andere vezels (zoals alpaca, buffelhaar, maïs, ramie, soya en yakhaar) komen aan bod. De tentoonstelling is interactief, helemaal in de traditie van het TRC, dat wil zeggen dat de bezoeker wordt uitgenodigd ook zelf een poging te wagen om garen te spinnen – uiteraard met moderne werktuigen, niet met de archeologische voorwerpen! Op deze manier geeft de tentoonstelling niet alleen de mogelijkheid voor een eerste kennismaking met de verschillende spintechnieken; het zal ook voor de ervaren spinner een plezier zijn onbekende vezels en materialen te ontdekken.
De tentoonstelling “Voor de draad ermee!”is gratis te bezichtigen elke maandag, dinsdag en woensdag tussen 10.00 en 16.00 uur, of op een ander moment na afspraak.
Adres: TRC, Hogewoerd 164, Leiden.
Elke woensdagmiddag, vanaf 31 augustus, wordt een speciale rondleiding gegeven tussen 14.00 en 15.00 uur (7.50 euro p.p.), op verzoek gevolgd door een uur oefenen met het spinnen van allerlei soorten vezels met allerlei soorten hulpmiddelen, onder deskundige begeleiding (kosten 5 euro p.p.). U hoeft zich voor deze woensdagmiddagactiviteiten niet tevoren aan te melden. Kom langs en sla de hand aan het (spinne)wiel.
